Ćmielowski zamek wraca do życia! Imponująca odbudowa na ukończeniu

Vitalii Udalov - koncepcja budynku przy ul. Puławskiej w Warszawie 

Architektura klasyczna we współczesnym świecie – wywiad z Vitaliiem Udalovem 

Czy architektura klasyczna może być odpowiedzią na współczesne wyzwania projektowania miast? Vitalii Udalov, student zainteresowany tradycyjnymi formami architektonicznymi, pokazuje, że klasyczne zasady kompozycji mogą stanowić punkt wyjścia do poszukiwania nowych rozwiązań. W rozmowie z Piotrem Gadomskim (Architektoniczna Rewolta Polska) prezentuje swoje projekty i opowiada o miejscu architektury klasycznej we współczesnym świecie. 

Piotr Gadomski: Co sprawiło, że zainteresował się Pan projektowaniem architektury klasycznej, mimo dominacji współczesnych, minimalistycznych trendów?

Vitalii Udalov: Przede wszystkim od dzieciństwa uwielbiałem rysować. W 2014 roku, mając 11 lat, poszedłem do szkoły sztuk pięknych. Przez 6 lat – aż do końca szkoły podstawowej – miałem zajęcia trzy razy w tygodniu z historii i teorii sztuki, kompozycji, rysunku oraz rzeźby. Taki tryb nauki nie zrobił ze mnie malarza, ale zapoznał mnie z rysunkiem i kompozycją jako ze sposobem myślenia

Czy uważa Pan, że architektura klasyczna nadal może znaleźć swoje miejsce we współczesnym budownictwie? W jakich projektach, Pana zdaniem, sprawdzi się najlepiej?

Architektura klasyczna to uniwersalny język architektoniczny. Pojęcie „języka” oznacza tutaj ograniczoną ilość znaków, która pozwala na nieskończoną liczbę kombinacji. Architektura klasyczna to spójny system rządzący każdą jednostką – od okna, przez elewację, aż po ulicę i miasto. Może być realizowana z różnych materiałów, takich jak kamień, żeliwo, a nawet papier, oraz przybierać formy minimalistyczne – jak u Palladia – lub bardziej dekoracyjne.

Jakie wyzwania najczęściej pojawiają się podczas projektowania budynków w stylu klasycznym?

Największą zaletą projektowania w porządkach klasycznych jest to, że stanowią one system pozwalający łatwo osiągnąć piękną architekturę. Ten system może oswoić każdy, kto ma podstawowe umiejętności rysunku akademickiego – wystarczy zaledwie kilka miesięcy nauki, zwłaszcza że dzisiaj wszystkie materiały są łatwo dostępne w sieci. Natomiast największym wyzwaniem jest kontekst. Najpiękniejszy budynek pozbawiony miejskiej tkanki, w tym korytarzy ulic prowadzących do placów i parków, jest jak aktor bez teatru.

Jednym z Pana studenckich projektów jest budynek biurowy przy ul. Puławskiej na warszawskich Pyrach. Skąd wziął się pomysł na tę koncepcję i jakie były jej główne założenia projektowe?

Najważniejszą ideą projektu było stworzenie miejskiego kwartału – samodzielnej jednostki urbanistycznej o dużym potencjale wielofunkcyjnym, stanowiącej przeciwwagę dla nieprzyjaznego dla człowieka obecnego charakteru tej lokalizacji. Z kolei motyw architektoniczny był poszukiwaniem ekstrawagancji.

Vitalii Udalov - koncepcja budynku przy ul. Puławskiej w Warszawie

Wziął Pan udział w organizowanym przez nas oraz Fundację Rekonstrukcje i Odbudowy konkursie na alternatywną koncepcję przebudowy Arsenału i Sukiennic w Poznaniu. Co było inspiracją dla stworzonego projektu i czy uważa Pan, że obecne budynki Arsenału i Sukiennic powinny zostać przebudowane?

Inspirowałem się otaczającą zabudową, ale poszedłem w kierunku bardziej dyscyplinarnej interpretacji poznańskich motywów renesansowych. Jestem przeciwnikiem bezrefleksyjnej konserwacji środowiska miejskiego – moim zdaniem urzędnicy nie powinni decydować o tym, co jest piękne. Ten obowiązek i prawo powinny leżeć gdzie indziej.

Vitalii Udalov - konkursowa koncepcja budynku Arsenału i Sukinnic przy w Poznaniu

Czy poza wspomnianymi projektami stworzył Pan inne koncepcje architektoniczne, o których chciałby Pan opowiedzieć?

Tak, ukończyłem projekt wieży, która posiada cechy sakralne. W istocie celem była tu forma dla samej formy oraz pokazanie szczególnie opracowanej, skomplikowanej kompozycji klasycznej.

Projekt stanowi studium kompozycyjne architektury klasycznej. Istotą koncepcji było poszukiwanie idealnej harmonii, skali i proporcji bez bezpośredniego narzucania czysto użytkowego charakteru – to dążenie do piękna formy samej w sobie. Bryła łączy w sobie tradycyjne motywy budownictwa sakralnego z dyscypliną klasycznych porządków architektonicznych, co przekłada się na bogato opracowaną elewację oraz czytelną hierarchię elementów.

Vitalii Udalov - koncepcja koncepcja wieży o cechach sakralnych

Czy Pana zdaniem architektura klasyczna najlepiej sprawdza się w sąsiedztwie historycznej zabudowy, czy może równie dobrze funkcjonować w nowych dzielnicach?

Architektura tradycyjna różnych stylów generalnie ze sobą harmonizuje. Nie podlega to dyskusji, ale z rzeczy nieoczywistych – czasem połączenie nowoczesnego przeszklenia i klasycznych elementów sprawdza się wręcz wyśmienicie. Moim ulubionym przykładem jest Nowa Pomarańczarnia w Łazienkach Królewskich. Tego typu kontrast może być niezwykle ciekawy i udany.

W niektórych miastach aglomeracji paryskiej, takich jak Clamart czy Serris, wprowadzono zasady nakazujące wznoszenie wszystkich nowych budynków w stylu klasycznym, również na nowo powstających osiedlach. Jak ocenia Pan takie podejście? Czy uważa Pan, że jest to dobry kierunek?

Jak najbardziej, to świetny kierunek i zarazem jedyny sposób na projektowanie wygodnych oraz pięknych miast.

Jak ocenia Pan współczesną architekturę w Polsce? Czy są realizacje, które uważa Pan za szczególnie udane lub nietrafione?

Architektura zawsze jest zjawiskiem internacjonalnym. W Polsce dominują dokładnie te same tendencje co w pozostałym świecie. Zarówno w Polsce, jak i globalnie rośnie zainteresowanie architekturą klasyczną, co mnie bardzo cieszy. Na pewno odbudowa Pałacu Saskiego robi wrażenie swoją skalą, natomiast w bardziej kameralnej skali mogę wymienić projekty Tomasza Gerasa jako przykłady świadomej architektury tradycyjnej.

Którego architekta lub którą pracownię architektoniczną, zarówno w Polsce, jak i za granicą, ceni Pan najbardziej?

Najbardziej doceniam amerykańską tradycję architektury klasycznej, która jako jedyna zachowała ciągłość od XVIII wieku do dzisiaj. Szczególnie cenię prace Uniwersytetu Notre Dame. Ponadto niezwykle cenię wkład Léona Kriera, który stworzył podstawę ideologiczną i teoretyczną dla ruchu nowego urbanizmu, odniósł w tym obszarze niesamowity sukces i wziął udział w powstawaniu kilku jednostek urbanistycznych, takich jak np. Poundbury.

Dziękujemy za rozmowę i życzymy dalszych sukcesów!

_______________________

Vitalii Udalov – student IV roku architektury na Uniwersytecie Vistula w Warszawie.